Çocukların beden algısını olumlu yönde geliştirmeyi amaçlayan özel bir Roblox oyunu, yapılan yeni araştırmaya göre beklenen etkiyi yaratmadı. ABD’de 9-13 yaş arası binin üzerinde çocuk üzerinde gerçekleştirilen çalışma, popüler platformdaki eğitsel içeriklerin özgüven ya da beden memnuniyetine anlamlı bir katkı sağlamadığını ortaya koydu. Bu sonuç, dijital oyunların psikolojik gelişimdeki rolü hakkında önemli soruları gündeme getiriyor.
Araştırmada, Super U Story adlı, bedensel farkındalık ve özgüveni artırmak için tasarlanmış özel bir macera oyunu kullanıldı. Karşılaştırma için benzer özellikte Rainbow Friends 2 Story adlı başka bir oyun ve çevrimiçi bir kelime bulmaca uygulaması da incelendi. Araştırmaya katılan çocuklar rastgele üç gruba ayrılarak her biri 30 dakika boyunca kendilerine atanan oyun ya da bulmaca aktivitesini gerçekleştirdi. Amaç, bedene dair anlık memnuniyet ve uzun vadeli özgüven değişikliklerini ölçmekti.
Super U Story, çocukların süper güçler kazandığı ve bir okulda geçen kurgu üzerine inşa edilmişti. Oyun içinde yer alan psikoeğitimsel mesajlar, oyuncuların karşılaştığı karakterlerle diyaloglar ve sosyal medya temalı popup bildirimler aracılığıyla sunuluyordu. Ancak bu içeriklerin çoğu isteğe bağlıydı ve çocukların oyunun keyfini kaçırmaması için zorunlu tutulmamıştı. Bu yaklaşım, oyuncuların mesajları fark etmesinin önüne geçti ve dolayısıyla etkiyi sınırladı.
Araştırmanın sonucunda, Super U Story oynayan çocukların beden memnuniyetinde, Rainbow Friends 2 Story oynayanlara kıyasla hafif bir artış gözlemlendi. Ancak bu fark, kelime bulmaca oynayan çocuklarla karşılaştırıldığında anlamlı bir değişim yaratmadı. Ayrıca her üç grupta da oyun sonrası ruh hali, beden fonksiyonelliği ve medya okuryazarlığı gibi psikolojik parametrelerde kayda değer bir farklılık saptanmadı. İlginç olarak, Rainbow Friends 2 Story grubundakiler, bir hafta sonra ölçülen beden saygısı ve takdirinde Super U Story grubuna göre daha olumlu sonuçlar verdi.
Araştırmayı yürüten ekip, kısa süreli oyun deneyiminin ve eğitimsel içeriklerin pasif biçimde sunulmasının etkisinin sınırlı kaldığını belirtti. Ayrıca yeni bir oyunu öğrenmenin getirdiği bilişsel yükün çocukların dikkatini dağıttığı ve böylece eğitim mesajlarının yeterince benimsenmediği ifade edildi. Pasif bir şekilde sadece mesaj okumak yerine, etkileşimli ve beceri geliştirmeye yönelik aktivitelerin daha etkili olabileceği vurgulandı. Genel olarak, oyunun tamamen zarar vermediği fakat hedeflenen psikolojik faydayı sağlamadığı sonucuna varıldı.
Bu çalışma, dijital oyunların çocukların beden imajını desteklemede potansiyel taşısa da bunda yöntem ve uygulamanın büyük önem taşıdığını gösteriyor. Eğitimsel içeriklerin oyuncu deneyimiyle dengelenmesi gerekiyor; aksi takdirde verilen mesajlar göz ardı edilebiliyor. Gelecekte tekrarlanan oyun oturumları ve daha yoğun içeriklerle yapılan deneylerin daha somut sonuçlar verebileceği düşünülüyor. Ayrıca oyun tasarımında interaktif öğelerin artırılması, çocukların doğrudan katılımını teşvik ederek etkiden daha fazla verim alınmasını sağlayabilir.
Uzmanın da belirttiği gibi, beden memnuniyeti dinamik ve çok boyutlu bir kavram. Oyun gibi dijital platformların, çocukların özgüvenini artırmak için üzerlerine düşen rolü oynayabilmeleri için, bu konseptin hassasiyetle ele alınması gerekiyor. Teknoloji ve psikolojinin kesişim noktasındaki bu tarz çalışmalar, çocuk ve ergen ruh sağlığını desteklemek adına önemli bir adım. Önümüzdeki süreçte bu alanda yürütülecek yeni araştırmalar, dijital eğitimin sınırlarını ve fırsatlarını daha net ortaya koyacak.
📎 Kaynak: psypost.org
