Afrika’daki elektrikli araç (EV) pazarı, Nijerya’da kit tabanlı montaj yöntemleriyle hızla gelişiyor. Lagos merkezli Saglev Micromobility Nigeria, Çinli Dongfeng Motor Corporation ile iş birliği yaparak 18 kişilik elektrikli yolcu vanlarını ithal kitlerden birleştiriyor. Bu yöntem, yüksek vergiler yüzünden tam montajlı araçların erişilemediği pazarda yerel üretimi güçlendirerek maliyetleri düşürüyor ve istihdam yaratıyor.
Kit-bazlı montaj, Nijerya’nın elektrikli araç sektöründe kritik bir dönüm noktası olarak görülüyor. Tam şekilde monte edilmiş EV’lerin Afrika’da yüksek gümrük vergileri nedeniyle satış fiyatları oldukça yükselirken, kitler ithal edilip yerel olarak birleştirildiğinde maliyetler ciddi anlamda azalıyor. Saglev’in girişimi, Batı Afrika’da benzer yolları izleyen CIG Motors, NEV Electric, ve bölgesel oyuncular gibi diğer firmalarla birlikte bölgedeki elektrikli araç ekosisteminin büyüdüğünün somut bir göstergesi.
Lagos’taki CIG Motors, Çinli otomobil üreticileri GAC Motor ve Wuling Motors’tan ithal ettiği kitlerle Wuling Bingo ve Hongguang Mini EV Macaron gibi şehir içinde kullanılabilecek ekonomik elektrikli araçları monte ediyor. NEV Electric ise özellikle şehir içi ulaşım ve son kilometre teslimatları için elektrikli otobüsler ve üç tekerlekli araçlar üretiyor. Saglev’in CEO’su Olu Faleye, Nijerya’nın elektrikli araç dönüşümünün sadece çevreyi koruma değil ekonomik bir gereklilik olduğunu vurguluyor. Elektrikli araçlar, nakliye sırasında soğutma sistemlerini batarya gücüyle çalıştırarak tarım ürünlerinde yıllık 30-40 milyon tonluk kaybı azaltabilir.
Elektrikli vanlar ve küçük kamyonetler, özellikle soğutma altyapısının yetersiz olduğu bölgelerde gıda lojistiğinde büyük fark yaratabilir. Batarya destekli soğutma sistemleri, pahalı dizel yakıttan bağımsız olarak ürünlerin tazeliğini koruyabilir. Bu sayede çiftçilere daha yüksek gelir fırsatı sağlanırken, genel gıda arzı da istikrara kavuşabilir. West Africa Cold Chain Teknoloji Geliştirme Örgütü, bu yaklaşımın bölgedeki tarımsal kayıpların önüne geçmede önemli olduğunu belirtiyor.
Saglev CEO’su Olu Faleye’ye göre, Nijerya’da tam montajlı bir elektrikli araç üretmek henüz gerçekçi değil. Firma, kit tabanlı montajın enerji verimliliği ve maliyet açısından daha uygun olduğunu savunuyor. Afrika’da birçok kullanıcı, elektrik şebekesinin güvenilir olmaması nedeniyle araçlarını benzin veya dizel jeneratörlerle şarj etmek zorunda kalıyor. Nijerya Ulusal İstatistik Bürosu verilerine göre, ülkede haftada ortalama 6-7 kez, her seferinde yaklaşık 12 saat süren elektrik kesintileri yaşanıyor. Bu nedenle jeneratör kullanımı, evlerdeki elektrik ihtiyacının yüzde 44’ünü karşılıyor.
Bu durum, elektrikli araçların tamamen temiz enerjiyle şarj edilmesini şu an için engellese de, yine de elektrikli araçların düşük bakım maliyeti ve lojistik avantajları sürdürülüyor. Saglev’in yöneticisi, dizel veya benzinle çalışan jeneratörlerin elektrik üretiminde kullanıldığı senaryoların, doğrudan fosil yakıt yakımına göre enerji verimliliği açısından hâlâ rekabetçi olduğuna dikkat çekiyor. 2020 yılında yayınlanan hakemli bir çalışma da elektrikli araçların, jeneratör destekli şarjda bile çevresel olarak avantajlı kalabildiğini ortaya koyuyor.
Nijerya’daki kit tabanlı montaj stratejisi, altyapı eksikliklerine rağmen elektrikli araçların yaygınlaşmasına somut bir çözüm sunuyor. Firmalar, kitlerle başlarken teknik bilgi birikimi ve yerel tedarik zincirini oluşturuyor. Bu da gelecekte daha bağımsız ve kapsamlı üretim modellerine zemin hazırlıyor. Ancak Saglev CEO’su, tam montaj üretimine geçmenin yüksek maliyetleri artırması ve elektrikli araçları daha ulaşılmaz kılması nedeniyle şu an için mantıklı olmadığını ifade ediyor.
Elektrik kesintilerinin sık yaşandığı bir ülkede, Nijerya’nın kit tabanlı elektrikli araç sistemi; küçük adımlarla ilerlemenin ve yerel gerçeklerle uyum sağlamanın önemini vurguluyor. Her bir monte edilen araç, sadece bir taşıt değil; Nijerya’nın bugünkü koşullarında çalışan bir elektrikli araç ekosistemine doğru atılmış önemli bir adım anlamına geliyor. Bu yaklaşım, Afrika’nın elektrikli araç sektöründe sürdürülebilirlik ve erişilebilirlik arasında yeni bir denge yaratabilir.
📎 Kaynak: spectrum.ieee.org
