Küresel ısınmayla mücadele için taş tozu kullanılması önerildi
Eğer silikat kayaçları öğütülüp toprağa eklenirse, bu taş tozu atmosferdeki karbondioksitle reaksiyona girer. Yeni araştırmanın yazarları, bu yöntemin uygulanmasıyla 2100 yılına kadar her yıl Dünya atmosferinden bir gigatona kadar karbondioksitin uzaklaştırılabileceğini hesapladı.
Bu, “geliştirilmiş kaya ayrışması” (enhanced rock weathering, ERW) adı verilen yeni bir teknolojidir. Öğütülmüş silikat kayaçlarının, tarım ürünlerinin yetiştirildiği toprağa eklenmesi önerilmektedir. Toz, karbondioksitle doğal olarak reaksiyona girdiğinde kalsiyum, magnezyum ve demir gibi mineraller oluşur. Bu durum, sentetik gübrelere olan ihtiyacı azaltabilir, toprağın asitliğini düşürebilir, onu besin maddeleri açısından zenginleştirebilir ve verimliliğini artırabilir.
ABD’deki Cornell Üniversitesi’nden araştırmacılar, çalışmaları Communications Sustainability dergisinde yayımlanan bu yöntemin uygulanmasına ilişkin beş farklı senaryoyu modelledi. Bu senaryolar, farklı ülkelerin ve bölgelerin yeni yöntemi uygulamaya ne kadar hazır olabileceğini etkileyen gerçek koşulları dikkate aldı. Bunlar arasında sosyal ve politik koşullar ile geçmişte gübre kullanımı ve yapay sulama gibi tarımsal teknolojilerin benimsenme süreçleri de yer aldı. Araştırmacılar, bu yöntemin çiftçilere sağlayabileceği ek faydalar nedeniyle özellikle cazip olabileceğini ve bu durumun yaygınlaşmasını hızlandırabileceğini belirtti.
Bilim insanları, küresel ısınma üzerinde önemli bir etki yaratmak ve gerçek fayda sağlamak için bu teknolojinin mümkün olduğunca geniş ölçekte uygulanması gerektiği sonucuna vardı. Özellikle Asya, Afrika ve Latin Amerika’daki gelişmekte olan ülkeleri kapsayan Küresel Güney bölgelerinde bu yöntem daha etkili olabilir. Bu bölgelerdeki sıcak ve nemli iklim, kaya ayrışma sürecini hızlandırmaktadır.
Hesaplamalara göre, senaryoya bağlı olarak bu yöntem sayesinde atmosferden yılda 2050 yılına kadar 0,35 ila 0,76 gigaton karbondioksit ve 2100 yılına kadar 0,7 ila 1,1 gigaton karbondioksit uzaklaştırılabilir. Bu miktar, büyük bir sanayi ekonomisinin yıllık emisyonlarına yaklaşık olarak eşdeğerdir.
Başlangıçta muhtemelen zengin ülkeler bu teknolojinin uygulanmasında lider olacaktır. Ancak tahminlere göre Hindistan ve Brezilya gibi ülkeler, daha hızlı uygulama ve elverişli biyofiziksel koşullar sayesinde 2050 yılına kadar onları geride bırakacaktır. Ayrıca düşük ve orta gelirli ülkelerin karbondioksit giderimindeki payının 2040 yılında yüzde 20–29 seviyesinden 2100 yılına kadar yaklaşık yüzde 60’a çıkması beklenmektedir.
Geliştirilmiş kaya ayrışması teknolojisi henüz geliştirme aşamasında olmasına rağmen, yalnızca bilim insanlarının değil özel şirketlerin de dikkatini çekmiştir. Örneğin Microsoft ve Stripe, bu yöntemi karbon giderim portföylerine dahil etmek amacıyla milyonlarca dolar yatırım yapmıştır.
Kaynak: Communications Sustainability
