Küresel ısınma, son yıllarda beklenenden çok daha hızlı bir seyir izliyor. Potsdam İklim Etkileri Araştırma Enstitüsü (PIK) tarafından yayımlanan son çalışma, 2015 yılından itibaren küresel sıcaklıklarda belirgin bir hızlanma olduğunu ortaya koydu. Araştırmacılar, doğal iklim değişkenlerinin etkisini ayıklayarak, 140 yılı aşkın sıcaklık kayıtları arasında şimdiye kadar hiç görülmeyen bir artış trendini doğruladı.
Bilim insanları, küresel sıcaklık verilerindeki doğal etkileri çıkararak küresel ısınmanın asıl hızını ölçtü. Bu etkiler arasında El Niño hava olayı, volkanik patlamalar ve güneş aktivitelerindeki değişimler yer alıyor. Araştırmada NASA, NOAA, HadCRUT, Berkeley Earth ve ERA5 gibi beş farklı sıcaklık veri seti analiz edildi. Böylece, doğal faktörlerin oluşturduğu “gürültü” azaltılarak, gerçek ısınma sinyali daha net bir şekilde gözler önüne serildi.
Son on yılda küresel ortalama sıcaklık artışı, yılda yaklaşık 0.035°C olacak şekilde, on yıllık bazda 0.35°C’ye yükseldi. Bu, 1880’den bu yana ölçülen en hızlı ısınma oranı olarak kayıtlara geçti. Önceki dönemlerdeki artış hızının ise on yıllık bazda yaklaşık 0.2°C olduğu belirlendi. Uzmanlar, bu hızlanmanın istatistiksel olarak yüzde 98’in üzerinde kesinlik taşıdığını ve analiz edilen tüm veri setlerinde ortak şekilde ortaya çıktığını vurguladı.
Araştırmaya liderlik eden Stefan Rahmstorf, “Doğal iklim dalgalanmalarını çıkardığımızda, 2015’ten sonraki dönemde küresel ısınmanın hızlandığını açıkça görüyoruz” diyor. Kısaca ifade etmek gerekirse, El Niño ve güneşin aktivitesindeki yükseliş gibi kısa vadeli doğal olaylar sıcaklıkları geçici olarak değiştirse de, uzun vadeli eğilimlerin netleşmesini sağlayan yöntemlerle bu etki temizlenebiliyor. Bu sayede bilim insanları, gerçek ısınma hızındaki değişikliği güvenle tespit etti.
Çalışmada, 2023 ve 2024 yıllarının da dahil edildiği veriler doğal etkiler çıkarıldıktan sonra incelendiğinde, bu yıllar hala kaydedilen en sıcak yıllar arasında yer alıyor. Ancak bu dönemde kaydedilen aşırı sıcaklıklar, doğal dalgalanmaların etkisi düzeltilince biraz daha ılımlı görünse de, genel hızlanma trendi bariz şekilde korunuyor. İstatistiksel modellemeler, 2013 veya 2014 civarında küresel ısınmanın hızında açık bir sıçrama olduğunu gösteriyor.
Bu bulgular, Paris İklim Anlaşması’nın hedeflerine ulaşılması için ikaz niteliği taşıyor. Artan ısınma hızı, küresel sera gazı emisyonlarının azaltılması ve iklim politikalarının sıkılaştırılması gerekliliğini daha da öne çıkarıyor. Araştırma, hızlanan sıcaklık artışını doğrudan nedenleriyle açıklamaktan kaçınıyor; ancak mevcut iklim modelleri, ısınma hızının zamanla artabileceğine dair öngörüler içeriyor.
Sonuç olarak, bu çalışma küresel ısınma sürecinin artık sadece devam etmediğini, aynı zamanda giderek hızlandığını bilimsel olarak kanıtlıyor. Önümüzdeki yıllarda bu eğilimin devam etmesi halinde, dünya çapında iklim politikalarının dönüşümü kaçınılmaz olacak. Araştırma, iklim değişikliğiyle mücadelede acil ve kapsamlı adımlar atılması gerektiğini bir kez daha gözler önüne serdi.
📎 Kaynak: sciencedaily.com
