Doğada hayvanların çiftleşme dönemlerinde kullandıkları sesler, sadece tür içi iletişim değil, evrimsel anlamda derin bir bağın işareti olarak karşımıza çıkıyor. Son yapılan bir araştırma, insanların da hayvanların çiftleşme çağrılarına benzer ses tercihleri gösterdiğini ortaya koydu. Bu bulgu, milyonlarca yıllık evrimsel süreçlerin sonucunda bizimle diğer hayvanların benzer duyusal kodlara sahip olabileceğini düşündürüyor.
Araştırmayı yürüten bilim insanları, insan ve hayvanların ses tercihlerinin kesişip kesişmediğini test etmek için yeni bir yöntem geliştirdi. Texas Üniversitesi ve Yale Üniversitesi’nden biyologlar ile psikologların birlikte çalıştığı projede, dünyanın dört bir yanından 4 binden fazla gönüllü, çeşitli hayvanların erkek bireylerine ait çağrılarını dinleyip hangisini daha çok beğendiklerini belirtti. İncelenen türler arasında kurbağalar, kuşlar, memeliler ve böcekler vardı. Bu türlerde daha önce yapılan saha çalışmalarında, dişi hayvanların hangi çağrıyı tercih ettiğine dair kayıtlar mevcuttu. İnsan katılımcılar, dişilerin tercih ettiği sesleri bilmeden seçim yaptı.
Çalışmada dikkat çeken nokta, insan tercihleri ile dişi hayvanların tercihleri arasında güçlü bir örtüşme bulunması oldu. Hayvanların yoğun şekilde tercih ettiği çağrılar, insan dinleyiciler tarafından da yüksek oranda beğenildi. İlginç bir şekilde, insan katılımcılar tercih yaparken 50 milisaniye kadar daha hızlı tepki verdi. Bu durum, beğenilen seslerin insan beyninde hızla ve otomatik olarak algılandığını gösteriyor. Araştırmada ayrıca, uyumlu seçimler yapan katılımcıların tutarlı kararlar verdiği tespit edildi; aynı ses çifti tekrar sunulduğunda genellikle ilk tercihlerini tekrarlıyorlardı.
Araştırmanın detayları seslerin belirli özelliklerine odaklandı. Hem insanlar hem de hayvanlar ekstra ses öğeleri barındıran çağrıları daha çok sevdi. Bu öğeler, temeldeki çağrının sonuna eklenen tıklama, titreşim veya düşük frekanslı kıkırtı gibi seslerdi. Aynı zamanda, evrim boyunca uzun süre kullanımda kalan “atasal” ses çağrıları da her iki grup tarafından tercih edildi. Ancak tüm tercihler birebir örtüşmedi. İnsanlar genellikle daha alçak sesleri tercih ederken, hayvanlarda böyle evrensel bir eğilim gözlenmedi. Kuşlarda ise insanlar yalnız yetişmiş kuşların seslerini tercih ederken, dişi kuşlar daha çok öğretmen kuşlardan öğrenilmiş melodileri seçti.
Çalışmada katılımcıların mesleki geçmişi ve deneyimi de incelendi. Örneğin müzisyenler ve hayvan uzmanları kendi uzmanlıklarına rağmen genel halktan farklı tercihler yapmadı. Tek anlamlı fark, günlük müzik dinleme süresinin artmasıyla ortaya çıktı. Çok müzik dinleyen kişilerin hayvanların tercihleriyle daha benzer seçimler yapması, müzik dinlemenin işitsel algıyı geliştirdiğini düşündürüyor.
Araştırmanın yazarlarından Michael J. Ryan, Darwin’in “hayvanların da güzelliğe karşı bir zevki vardır” sözünün bu bulgularla desteklendiğini belirtti. İnsan ve diğer hayvanların bu ortak işitsel zevklerinin, ortak sinir sistemi yapıları ve evrimsel süreçlerin paylaştığı özelliklerden kaynaklandığı vurgulandı. Ancak bilim insanları, evcil ya da vahşi tüm türlerde tercihlerin değişkenlik gösterdiğini ve tek bir ses özelliğinin evrensel çekicilik yaratmadığını da açıkladı. Bir sesin çekici bulunması için frekans, uzunluk ve hacim gibi birçok unsurun birlikte değerlendirilmesi gerektiği ifade edildi.
Gelecekteki araştırmalar, bu ortak ses algısının görsel etkileşimler veya dans gibi diğer duyusal alanlarda da var olup olmadığını inceleyecek. Bilim insanları, insanlar ile hayvanlar arasında evrimsel bağa işaret eden bu estetik tercihler ağının, sadece işitsel değil çok boyutlu bir doğaya sahip olup olmadığını keşfetmeyi amaçlıyor. Bu çalışma, insanlığın evrimsel geçmişi ile doğadaki diğer canlılar arasında beklenmedik bir köprü oluşturdu ve doğanın ortak diline ışık tuttu.
📎 Kaynak: psypost.org
