İngiltere’de yapılan yeni araştırma, öğretmenlerin neredeyse %25’inin nörodiferans (nörogelişimsel farklılık gösteren) öğrencileri desteklemek için hiç eğitim almadığını ortaya koyuyor. Bu durum, hızla artan özel eğitim ihtiyaçlarına rağmen sınıf içinde öğretmenlerin kendilerini yeterince hazırlanamamış hissetmesine yol açıyor. Araştırma, öğretmenlerin eğitim gereksinimleri ile aldıkları destek arasında ciddi bir uyumsuzluk olduğunu gösteriyor ve bu alandaki eksikliklerin giderilmesi gerektiği vurgulanıyor.
York St John Üniversitesi ve Surrey Üniversitesi’nin ortak yürüttüğü çalışma, Birleşik Krallık’taki 177 sınıf öğretmeni ve destek personelinin nörodiferans öğrencilere dair deneyimlerini inceledi. Araştırmada, öğretmenlerin büyük çoğunluğunun bu öğrencilerle çalışma konusunda yetersiz eğitime sahip olduğu tespit edildi. İngiltere’de özel eğitim ihtiyacı tanısı alan çocukların sayısı 2016 yılından bu yana giderek artıyor. Eğitim, Sağlık ve Bakım Planı (EHCP) olan öğrenciler %5.3’ken, EHCP olmadan özel eğitim desteği alan öğrenciler ise %14.2 seviyesinde bulunuyor.
Araştırmanın başyazarı ve Sussex Üniversitesi Gelişim Psikoloğu Dr. Anna Cook, eğitimlerin genellikle kısa ve yüzeysel olduğunu belirtti. Çoğu öğretmenin, öğrenci ihtiyaçlarına özgü stratejiler geliştirmek için yeterli donanıma ulaşamadığı ifade ediliyor. Cook’a göre, nörodiferans öğrenciler için verilen mesleki eğitimler, okul pratiklerinin bir parçası haline gelmeli ve eğitim tek seferlik atölyelerden ziyade sürekli, kanıta dayalı programlar halinde sunulmalı.
Araştırmada, nörodiferans konusundaki öğretmen eğitimlerinin kapsamı ve süresi de ayrıntılı olarak incelendi. Eğitim alanların çoğu yarım gün veya daha kısa süreli oturumlara katılırken, sadece %16’sı bir gün veya daha uzun eğitim aldı. Ayrıca, öğretmenlerin en büyük zorluklarından biri olan zaman kısıtlaması da raporlara yansıdı. Zaman eksikliği, öğretmenlerin öğrencinin ihtiyaçlarını derinlemesine anlamalarını, ders planlarını uyarlamalarını ve uygulamalarını engelliyor.
Buna rağmen, öğretmenlerin çoğu nörodiferans öğrenciyle çalışmayı olumlu bir deneyim olarak nitelendiriyor. Araştırmaya katılanların yaklaşık %60’ı, öğrencilerin gelişimini görmekten aldıkları mutluluğu dile getirdi. Ayrıca %20’den fazlası, bu öğrencilere verdikleri desteğin hayatlarında olumlu değişiklikler yaratmasından tatmin olduğunu belirtti.
York St John Üniversitesi’nden Gelişim Psikolojisi ve Kapsayıcı Eğitim Profesörü Lorna Hamilton, öğretmenlerin motivasyon eksikliğinden çok, sistemsel desteğin yetersiz olduğuna dikkat çekiyor. “Öğretmenler kapsayıcı eğitim uygulamalarına değer veriyor ve istekli, ancak onlara zaman, eğitim ve gerekli kaynakları sunan sistemler halen eksik,” diye ekliyor. Hamilton, politikaların yetersizlikleri gidermek ve nörodiferans öğrencilerin uzun vadeli başarısını artırmak için öğretmen eğitiminin öncelikli hale getirilmesi gerektiğini savunuyor.
Bu çalışma, eğitim sisteminde nörodiferans konusundaki mevcut eksiklikleri net bir şekilde ortaya koyuyor ve gelecekte öğretmen yetiştirme programlarının içeriğinin gözden geçirilmesini gerektiriyor. Sürekli ve kapsamlı mesleki gelişim fırsatları sunulmadığı sürece, nörodiferans öğrencilerin gereksinimlerinin karşılanması güçleşecek. Araştırma, öğretmenlerin zaman ve kaynak sağlandığında bu alanda daha etkili destek sunabileceklerinin altını çiziyor.
Sonuç olarak, nörodiferans ailelerin ve eğitimcilerin beklentilerini karşılamak için eğitim politikalarında kapsamlı değişikliklere gidilmesi gerekiyor. Bu değişiklikler, öğrencilerin eğitimde eşit koşullara erişmesini sağlama ve okul ortamlarında daha kapsayıcı bir yaklaşım geliştirmede kritik rol oynayacak. Araştırmanın temel çıktıları, İngiltere başta olmak üzere tüm eğitim sistemlerine ışık tutarak gelecekte daha uyumlu ve destekleyici sınıflar yaratmanın yolunu açabilir.
📎 Kaynak: https://phys.org/news/2026-03-teachers-limited-neurodivergent-pupils.html
