Avustralya’dan Flinders Üniversitesi ve Flinders Tıp Merkezi’ndeki araştırmacılar, bağırsak poliplerinin kanser gelişiminde önemli rol oynadığını ortaya koydu. Yaptıkları çalışma, iki yaygın polip türünün aynı anda varlığının bağırsak kanserine yakalanma riskini beş kat artırdığını gösteriyor. Bu sonuçlar, tıp dünyasında erken teşhis ve düzenli tarama programlarının önemini bir kez daha gözler önüne seriyor.
Araştırma, adenoma ve serrated (testere dişi şeklinde) olarak adlandırılan iki tip polip ile kolorektal kanser arasındaki ilişkiyi incelemek üzere 8,400’den fazla kolonoskopi kaydını analiz etti. Kolorektal kanser, bağırsak kanseri olarak da biliniyor ve Avustralya’da kanserden ölümler arasında ikinci sırada yer alıyor. Polipler, bağırsak iç yüzeyinde büyüyen genellikle iyi huylu oluşumlar olsa da adenoma ve serrated poliplerin zaman içinde kansere dönüşme potansiyeli bulunuyor.
Araştırmanın en çarpıcı sonucu, her iki polip türünün birlikte görüldüğü hastalarda kanser öncesi değişikliklerin gelişme riskinin tek tip polip bulunanlara göre beş kat fazla olması oldu. Flinders Tıp Merkezi’nden Dr. Molla Wassie, “Polipler yaygın ve genellikle zararsızdır. Ancak aynı anda iki tür polip bulunması – senkronize lezyonlar olarak adlandırıyoruz – ciddi bağırsak hastalığı ve kanser riskini önemli ölçüde artırıyor,” diyor. Ayrıca çalışmada, serrated polip bulunan hastaların yüzde 50’sinden fazlasında adenoma da tespit edildiği belirtildi; bu da bu riskli kombinasyonun tahmin edilenden daha yaygın olduğunu gösteriyor.
Çalışma, adenoma ve serrated poliplerin farklı kanser gelişim yollarını temsil ettiğini ve bu yolların aynı anda etkin olabileceğini öne sürüyor. Bu, kolorektal kanserin oluşumunda iki ayrı sürecin paralel ilerleyebileceği anlamına geliyor. Araştırmacılar, bu durumun erken teşhis ve düzenli kontrol süreçlerinin önemini artırdığını vurguluyor. Serrated poliplerin adenomalara kıyasla daha hızlı kansere dönüşme ihtimali ise tarama ve takip stratejilerinin mutlaka polip türlerine göre düzenlenmesini gerektiriyor.
Kolonoskopi, bağırsak poliplerinin tanı ve tedavisinde hayati bir rol oynuyor. Dr. Wassie, “Polipler yaşla birlikte daha sık görülür, ancak erken yakalandıklarında alınmaları hastalığın ilerlemesini engeller,” diyor. Dolayısıyla özellikle her iki polip türüne sahip kişilerin kolonoskopi programlarını aksatmaması gerekiyor. 45 yaş üstü bireyler ve bağırsak hastalığı aile öyküsü olanlar için düzenli tarama daha da kritik hale geliyor.
Bu bulgular, kolorektal kanser tarama programlarının etkinliğini artırmak ve hastaların yaşam kalitesini korumak adına önemli bir adım olarak değerlendiriliyor. Gelecekte yapılan araştırmaların, poliplerin moleküler yapılarındaki farklılıkları daha iyi anlamaya odaklanarak, kişiye özel tarama ve tedavi yöntemlerinin geliştirilmesini sağlayacağı öngörülüyor. Böylece bağırsak kanseri gibi ciddi sağlık sorunlarının önüne geçilmesinde daha etkili stratejiler oluşturulabilecek.
📎 Kaynak: sciencedaily.com
