Johann Wolfgang von Goethe’nin koleksiyonunda bulunan kehribar parçaları, modern teknolojinin yardımıyla milyonlarca yıl önce yaşamış fosil böceklerin gizemini açığa çıkardı. Almanya’da yapılan son araştırmalar, Goethe’nin kehribar koleksiyonundaki bazı parçaların yüzeylerinin hiç parlatılmamış olmasına rağmen içlerinde detaylarıyla korunmuş böcek fosilleri barındırdığını ortaya koydu. Bu keşif, hem tarihe hem de fosil bilimine ışık tutuyor.
Goethe’nin adına kayıtlı ve sınırlı sayıda olan 40 Baltık kehribarından ikisi, çıplak gözle neredeyse görünemeyen hayvan kalıntıları içeriyordu. Jena Üniversitesi’nden araştırmacılar, bu küçük dünyayı daha yakından incelemek için Hamburg’daki Alman Elektron Senkrotron Tesisi’nde (DESY) son teknoloji mikro bilgisayarlı tomografi yöntemini kullandı. Elde edilen üç boyutlu görüntüler, içinde mantar sivrisineği, kara sinek ve ant fosilleri bulunan adeta bir zaman kapsülünü gözler önüne serdi.
Bu keşifler arasında en dikkat çekici olanı ise, uzun zamandır soyu tükenmiş bir karınca türüne ait fosildi. Jena Üniversitesi’nin Doğa Tarihi Müzesi’nden Bernhard Bock’un açıklamasına göre, fosil †Ctenobethylus goepperti türüne ait ve amber içinde bulunmuş en nadir ve iyi korunmuş örneklerden biri. Hem dış tüy yapısı hem de kafatası ile göğüs kısmındaki iskelet yapıları detaylı taramalarda görünür hale getirildi. Bu sayede türün anatomisi ve evrimi hakkında daha önce bilinmeyen bilgiler açığa çıktı.
Araştırmacılar, fosilin dijital bir 3D modelini de oluşturdu. Jena Üniversitesi’nden Daniel Tröger, bu sayede uzmanların nesiller boyunca karşılaştırma yapabileceği dijital arşivin oluştuğunu söyledi. Fosil üzerinde yapılan detaylı incelemeler, bu antların modern Liometopum cinsiyle benzerlikler taşıdığını gösterdi. Günümüzde Kuzey Amerika ve Avrupa’nın sıcak bölgelerinde yaşayan bu karıncalar gibi, atalarının da ağaçlarda büyük yuvalar kurduğu tahmin ediliyor. Bu da onların amber içinde korunmasını kolaylaştıran bir etken olarak görülüyor.
Goethe’nin kehribar parçalarına sahip olması, onları bilimsel açıdan daha anlamlı kılıyor. Her ne kadar Goethe, kehribara doğrudan fosil olarak ilgi göstermemiş, daha çok optik özellikleriyle ilgilenmiş olsa da onun bu doğa merakı, koleksiyonun günümüze kadar korunmasını sağladı. Renk teorisi üzerinde çalışan Goethe’nin kehribardan lensler bile yaptığı biliniyor. Onun dönemindeki bilim insanları amber içindeki fosilleri anlamaya yeni başlamıştı, bugünkü teknolojik imkanlar ise çok daha derin gözlemler yapılmasına olanak tanıyor.
Çalışmanın sonuçları, tarihe ışık tutan eski koleksiyonların hala önemli bilimsel keşiflere kapı araladığını gösteriyor. Gelişen görüntüleme teknikleri, basit görünen bir nesnenin milyonlarca yıl öncesine ait gizli öyküler anlatmasını mümkün kılıyor. Goethe’nin zamanında başlayan bu ilgi, günümüzde fosil bilimi ve evrim araştırmaları için paha biçilemez kaynaklar sunmaya devam ediyor.
📎 Kaynak: sciencedaily.com
