CERN’de gerçekleştirilen deneyler sırasında, antiproton içeren özel bir kamyonun kaybolması bilim dünyasında şaşkınlık yarattı. İsviçre’deki dünyanın önde gelen parçacık fiziği laboratuvarı CERN’de, geçen ay 92 antiprotonun taşındığı kamyon, deney sonrası park alanından aniden yok oldu. Olay, bilim insanlarının olduğu kadar kamuoyunun da ilgisini çekti.
Bu kamyon, Baryon-Antibaryon Simetri Deneyi (BASE) kapsamında kullanıldı. Araştırma ekibi, antiprotonları laboratuvar içinde taşıyarak deneyler için gerekli alt yapıyı sağladı. Antiprotonlar, son derece hassas bir şekilde altın kaplama silindirik elektrot yığınlarından oluşan ve süperiletken mıknatıslarla çevrili bir Penning tuzağı içinde tutulan kriyojenik soğutmalı ortamda taşındı. Araç, deney tamamlandıktan sonra CERN’in ana otoparkına park edildi fakat sabah olduğunda kamyonun ortadan kaybolduğu fark edildi.
Olayla ilgili ilk şüpheler, ABD’den gelen araştırmacıların aracı çalmış olabileceği yönündeydi. Ancak CERN’de görevli bilim insanı Vittoria Vetra tarafından incelenen güvenlik kameraları, kamyonun el freni çekilmeden gece boyunca park halinde bırakıldığını ortaya koydu. Araç şoförü Herwig Chopper, yaşanan durumu şöyle anlatıyor: “Daha dikkatli olmalıydım. Ama o anda çantamdan öğle yemeği için baget ekmeğimi alıyordum.” Şoför, otoparkta aniden önüne çıkan bir çam sansarına çarptıktan sonra hemen yardım için harekete geçmiş. Aceleyle aracın el frenini çekmeyi unutması, yaşanan gizemli kaybolmanın sebebi olarak değerlendiriliyor.
Güvenlik kameralarının kayıtları, kamyonun yavaşça hareket ederek, laboratuvarda bir başka kamyonla çarpıştığını gösterdi. Bu ikinci araç, 2024 yılında protonların taşınmasında kullanılan benzer bir kamyondu. İki araç çarpıştığında ortaya çıkan ışık, kamerayı bile büyüleyecek kadar parlaktı ve CERN’in sadece birkaç yüz metre uzaklıktaki Antiproton Proton RecoIL-1 (APRIL-1) deney alanında bile fark edildi.
Deney başkanı Silvano Bentivoglio, bu çarpışmada ortaya çıkan merkezin enerjisinin, bilim dünyasında henüz bilinmeyen iki parçacık oluşumuna izin verdiğini açıkladı. Bunlara araştırma ekibi tarafından “angelon” ve “demon” isimleri verildi. Bu bulgu, madde ve antimaddenin kamyonlar aracılığıyla çarpışma spektrumunu inceleyen yepyeni bir parçacık fiziği dalını açmış oluyor.
TV fizikçisi Brian Cox, gelişmeyi “Bu keşif, madde ve antimadde içeren kamyonların çarpışma spektrumunu tamamen keşfetmemiz için yeni bir alan yaratıyor. Gelecekte farklı taşıma yöntemlerini de çarpıştırarak belki yeni kuvvetler ve parçacıklar keşfedebiliriz” sözleriyle değerlendirdi. Bilim insanları, bu heyecan verici keşfin ardından CERN’de 91 kilometrelik bir “Gelecek Kamyon Çarpıştırıcısı” inşa edilmesi çağrısında bulunuyor. Projenin finansmanı için Vatikan ve çeşitli özel sponsorların şimdiden önemli destek vermeye hazırlandığı bildirildi.
Bu ilginç ve beklenmedik olay, parçacık fiziği deneylerinin sınırlarını zorlayarak, geleneksel lab ortamlarından çıkıp daha büyük ve sıradışı yöntemlerle evrenin sırlarını çözme yolunda yeni adımlara vesile olabilir. Kamyonlar aracılığıyla antimadde ve madde çarpışmalarını incelemek, alışılmışın dışında ancak bilim dünyası için oldukça ilgi çekici bir pencere açıyor. Gelecekte bu alanın nasıl şekilleneceği, ortaya çıkacak yeni parçacıklar ve fiziksel yasalar büyük merak konusu olmaya devam edecek.
📎 Kaynak: physicsworld.com
