ABD’de benzin fiyatlarının yükselmesi, başkanın halk nezdindeki popülaritesini doğrudan etkileyen en güçlü faktörlerden biri olarak öne çıkıyor. Yeni bir araştırma, fiyatlardaki ani yükselişlerin, seçmenlerin Cumhurbaşkanı onay oranlarındaki en büyük düşüşü tetiklediğini ortaya koydu. Siyasi karar vericiler ve analistler uzun süredir enerji maliyetlerinin seçim sonuçları üzerindeki etkisini tartışıyor olsa da, bu çalışma konuyu modern veri analizleri üzerinden anlatıyor.
Güney Afrika’daki Pretoria Üniversitesi’nden ekonomist Rangan Gupta ve ekip arkadaşları, benzin fiyatları ile ABD başkanının halk onayı arasındaki ilişkinin detaylarını ilk kez bu kadar kapsamlı biçimde inceledi. Araştırmacılar, benzin maliyetlerinin seçmen algısını sadece geniş ekonomik göstergelerle değil, bireysel cepten çıkan para olarak değerlendirildiğini belirledi. Bu yaklaşım, seçmenlerin doğrudan benzin pompasındaki harcamalarını birincil değerlendirme ölçütü olarak kullandığını gösteriyor.
Çalışmada iki ana teori ele alındı: Bireysel maddi kayıplarla bağlantılı “cep etkisi” teorisi ve enerji fiyatlarının ekonominin genel sağlığına işaret ettiğini savunan “sosyotropik” yaklaşım. Önceki araştırmalarda sonuçlar genellikle çelişkiliydi; çünkü benzin fiyatı ile başkan onayı arasındaki ilişki doğrusal olmayan, yani sabit bir oranda azalma göstermeyen karmaşık bir yapıdaydı. Araştırmanın yeniliği, bu karmaşık ilişkiyi makine öğrenimi teknikleriyle ayrıntılı analiz etmesiydi.
Araştırmacılar, son 50 yılın aylık benzin fiyatları, dünya petrol maliyetleri ve Gallup tarafından düzenli olarak toplanan başkanlık onay verilerini kapsayan büyük bir veri setini kullandı. Bu verilerden yola çıkarak, “random forests” adı verilen gelişmiş bir algoritma ile yüzlerce karar ağacı oluşturuldu. Bu yöntem, veride gizli kalan karmaşık kalıpları ortaya çıkararak, benzin fiyatlarındaki değişikliklerin halkın siyasi tutumları üzerindeki etkisini daha gerçekçi biçimde analiz etmeyi sağladı.
Araştırma sonucunda benzin fiyatlarının düşük olduğu dönemde yaşanan ilk artışlar, başkanın onay oranında çok hızlı ve keskin düşüşlere neden oluyor. Bu düşüşün nedeni olarak medyada aniden artan haber yoğunluğu ve vatandaşların bütçelerindeki ani daralma hissinin etkili olduğu ifade ediliyor. Fiyatlar belirli bir seviyenin üzerine çıktıktan sonra ise, benzin maliyetlerinin daha da artışı halkın siyasi tutumunda pek fazla ekstra zarara yol açmıyor. İnsanların yüksek fiyatlara alışması ve olumsuz haberlerin rutin hale gelmesi bu durumu açıklıyor.
Öne çıkan bir başka bulgu, benzin fiyatlarının genel ekonomik sağlık verilerinden bağımsız olarak güçlü bir seçim öncüsü olmasıydı. Başka bir deyişle, vatandaşlar benzin fiyatlarındaki artışı, ekonominin dar bir göstergesi olarak değil, çoğunlukla kendi bireysel harcamalarına yansıyan doğrudan bir yük olarak değerlendiriyor. Bu da “cep etkisi” mekanizmasını destekliyor ve siyasi liderlerin seçimlerde bireylerin maddi sıkıntıları doğrultusunda değerlendirildiğini gösteriyor.
Ancak ABD başkanlarının, özellikle küresel enerji piyasalarının dinamikleri nedeniyle benzin fiyatlarını kontrol etme konusunda sınırlı yetkileri bulunuyor. Uluslararası petrol arz-talep dengeleri fiyatları belirlerken, başkanlar kısa vadede yalnızca sınırlı bazı önlemler alabiliyor. Bu durum, küresel enerji piyasalarındaki dalgalanmaların liderlerin siyasi popülaritesine doğrudan ve ani etkiler yapmasına yol açıyor.
Araştırma ekibi bu nedenle yenilenebilir enerji kaynaklarına yatırımın sadece çevresel değil, aynı zamanda siyasi istikrar açısından da kritik olduğunu vurguluyor. Fosil yakıtlara bağımlılığın azaltılması, küresel arz şoklarının yerel tüketiciye yansımasını azaltabilir ve böylece gelecek liderlerin beklenmedik benzin fiyat artışlarından kaynaklanan oy kayıplarını önleyebilir.
Gelecekteki çalışmaların, benzin fiyatlarının siyasi etkilerini uzun vadede daha ayrıntılı incelemesi hedefleniyor. Şimdilik veriler, fiyat şoklarının halkın siyasi tercihleri üzerinde aylık bazda keskin ve belirgin etkiler yarattığını gösteriyor. Bu yeni bulgular, ekonomik ve politik analizlerde benzin fiyatlarının göz ardı edilemeyecek kadar önemli bir gösterge olduğunu ortaya koyuyor.
📎 Kaynak: psypost.org
